چرمله عليا
|
|
موقعيت و تاريخچه روستاي چرمله عليا از توابع بخش مرکزي شهرستان سنقر در استان کرمانشاه، با مختصات جغرافيايي 47 درجه و 46 دقيقه طول شرقي و 35 درجه عرض شمالي، در فاصله 23 کيلومتري شمال شرقي شهر سنقر قرار دارد. اين روستا از شمال به ارتفاعات بير و بدر و از شمال غرب به ارتفاعات پريشان محدود ميشود. ارتفاع روستاي چرمله عليا از سطح دريا 2180 متر است و اقليمي کوهستاني، سرد و خشک دارد. آب و هواي آن در بهار و تابستان معتدل و مطبوع و در زمستان رد است. چرمله عليا، از روستاهاي قديمي استان کرمانشاه است و سابقة سکونت نسبتاً طولاني دارد. ساختمان يک حمام قديمي که تاريخ ساخت آن به دورة قاجاريه مربوط است. بيانگر قدمت و سابقة تاريخي اين روستاست. مردم روستاي چرملة عليا به زبان کردي سخن ميگويند، مسلمان و پيرو مذهب شيعه جعفري هستند. الگوي معيشت و سکونت براساس نتايج سرشماري سال 1375، روستاي چرمله عليا 479 نفر جمعيت داشته است که در سال 1385، به 938 نفر افزايش يافته است. اقتصاد اين روستا بر فعاليتهاي زراعي، دامداري و مشاغل خدماتي استوار است. محصولات زراعي اين روستا شامل گندم، جو، نخود، باقلا، شبدر و يونجه است. به سبب وجود مراتع غني و حاصلخيز، دامداري نيز در روستا رونق دارد. فرآوردههاي لبني از قبيل شير، ماست، کره و روغن حيواني از مهمترين محصولات دامي اين روستا به شمار ميآيند. مردم روستاي چرملة عليا، به ويژه زنان، در کنار فعاليتهاي زراعي و دامداري به توليد محصولات صنايع دستي ميپردازند. چرملة عليا، روستايي کوهستاني با بافت مسکوني متمرکز است. اين روستا در دره استقرار يافته و کوچههاي پيچ در پيچ و نسبتاً پهن دارد. اکثر خانههاي روستاييان يک طبقه هستند و سقفهاي مسطح و پنجرههاي کوچکي دارند. منظره خانههاي روستا با ديوارهاي خشتي و همرنگ با طبيعت، نشانة درآميختگي فضاي روستا با طبيعت پيرامون است. در ساخت خانههاي روستايي علاوه بر عوامل طبيعي، نحوة معيشت افراد و فعاليتهاي روزانه آنها نيز تأثيرگذار است. چنانکه خانههاي افرادي که به مشاغل دامداري و زراعت اشتغال دارند با اشخاصي که به کارهاي خدماتي و غيره ميپردازند از نظر فرم، وسعت و کاربريها متفاوت است. مصالح عمدة به کار رفته در خانههاي قديمي شامل سنگ، چوب، خشت و گل ميباشد؛ اما در ساخت خانههاي جديد از مصالح مقاوم مانند آهن، سيمان و آجر استفاده ميشود. جاذبههاي گردشگري روستاي چرملة عليا به دليل موقعيت طبيعي و اقليم مناسب، مناظر و جلوههاي جذاب کمنظيري دارد. ارتفاعات بدر و پريشان به خصوص در بهار، تابستان و پاييز، چشمانداز زيبا و دلانگيز دارند: آبشار پريشان يکي از زيباترين و ديدنيترين آبشارهاي استان است که از ارتفاعات پريشان سرچشمه ميگيرد. مناظر اطراف اين آبشار به خصوص در بهار و تابستان بسيار تماشايي و جالب توجه است. کوه بدر که صخرهاي و زيباست با ارتفاع 2850 متر در شمال روستا قرار دارد و هنگامي که در فصل زمستان از برف پوشيده ميشود، شکوه خاصي مييابد. در بهار و تابستان نيز با رويش انواع گياهان رنگارنگ، مناظر و چشماندازهاي بسيار زيبايي در اين کوه پديد ميآيد. ارتفاعات پريشان در شمال غرب روستا، با چشمهساران فراوان و آبشار زيباي پريشان زيستگاه گونههاي متنوع گياهي از قبيل گياهان دارويي گل گاوزبان، شاتره، گل سفيد، شيرين بيان، گل ختمي، آويشن، خاکشير و گون است. همچنين اين ارتفاعات زيستگاه جانوراني مانند شغال، گرگ، روباه، خرگوش، کبک و تيهو ميباشد. در روستاي چرمله عليا ساختمان حمام قديمي بجا مانده است که قدمت آن به دورة قاجاريه ميرسد، اين حمام در حال حاضر نيز مورد استفادة مردم روستا ميباشد. مردم روستاي چرمله عليا همانند ساير ايرانيان در اعياد ملي و مذهبي به جشن و سرور ميپردازند و در ايام عزاداري به ويژه در روزهاي تاسوعا و عاشورا با برگزاري مراسم تعزيهخواني و سينهزني سوگواري ميکنند. مراسم جشن سده تحت عنوان کوسه کوسه يا کوسه ناقلدي، اجرا ميشود. اين جشن در روزگاران قديم مخصوص چوپانان و گلهداران بوده است. اجراي مراسم به اين ترتيب است، که يک نفر بالاپوش نمدي بلندي را (که پوشاک چوپانان است) ميپوشد و زنگولههايي به زانوها و دستان خود ميآويزد، صورت خود را سفيد ميکند و پوست بزغاله بر سر ميکشد، به طوري که فقط چشمان او نمايان باش. کمربندي که روي آن نيز زنگولههايي آويزان شده است بر روي جبه ميبندند و تعدادي بوتههاي بياباني به کمر ميآويزد و چندتايي را هم به شکلي بر سر ميبندد که گويي دو شاخ دارد. مچبندي به پاي خود ميبندد و چوبدستي به دست ميگيرد. نفر ديگر نقش عروس کوسه را بازي ميکند. «کوسه»س در پيشاپيش حرکت ميکند، با حرکت دستان و باز و بسته کردن آنها زنگولهها را به صدا درميآورد و بچهها با ذوق و شادي دنبال او راه ميافتند. «کوسه» وارد حياط خانهها (همه خانهها در را باز ميگذارند) ميشود و با پاشنة کفش يا چوب دستي خود ضربهاي به در ميزند، با اين اعتقاد که اين کار شگون دارد و خير و برکت براي صاحب خانه ميآورد. بعد از آوازخواني «کوسه»، «تکهها» (دو نفر که خود را به شکل «بز نر» درآوردهاند) با يکديگر چوببازي ميکنند و عروس و کوسه با هم ميرقصند. گاهي «کوسه» با يکي از «تکهها» کشتي ميگيرد که نشانه رقابت بر سر عروس است. اين کشتي به ضرر «کوسه» تمام ميشود. بعد عروس بالاي سر «کوسه» ميآيد و ميگويد: «بختم، بختم، سوزن به اين بزنم به رفتم». صاحبخانه سوزني به عروس ميدهد. زيرا اعتقاد دارند که اگر ندهند بدبختي و تيرهبختي در آن خانه روي ميدهد. اوج جشن و هنرنمايي «کوسه» و همراهان در منزل ريش سفيدان يا بزرگان ده صورت ميگيرد. در اين خانه، «کوسه» هنرنمايي را به حد کمال ميرساند و صاحبخانه مبلغي پول و يا خوراکي به «کوسه» و همراهان او هديه ميدهد. به اعتقاد مردم خوردن خوراکي اهدا شده به «کوسه» شگون دارد. از معروفترين بازيهاي ورزشي روستاي چرمله عليا ميتوان به بازي گرزان اشاره نمود. اين بازي معمولاً بين افراد قوي روستا و با چوبهاي خاصي انجام ميشود و نوعي ورزش رزمي به شمار ميآيد. در ميان مردم روستاي چرملة عليا موسيقي محلي جايگاه ويژهاي دارد. در مراسم جشن و سرور و عروسيهاي محلي، سرنا و دهل که رايجترين سازهاي محلي شمرده ميشود نواخته ميشود. پوشاک مورد استفاده مردم روستاي چرمله عليا غالباً محلي است که با طرحها و رنگهاي مختلف و تزيينات بسيار زيبا دوخته ميشوند. عرقچين، سربند، کرواسي فقيانه، کوله بال، قبا، سخمه، شال، سلته، کپنک، جافي، جوراب و گيوه عمدهترين پوشش مردان روستا را تشکيل ميدهد. پوشاک زنان نيز عموماً از سربند، زيرپوش، پيراهنهاي بلند پرچين و گلدار، يل، قبا، روپوش و جافي تشکيل ميشود. از معروفترين غذاهاي بومي اين روستا ميتوان به ماس او، اشاره کرد که ترکيبي از گندم بلغور شده و دوغ ترش است. قاليبافي مهمترين صنايع دستي روستاي چرمله علياست. در کنار فعاليتهاي زراعي و دامداري، گروهي از مردم به ويژه زنان روستايي به بافت و توليد قالي ميپردازند. مهمترين سوغات اين روستا مشتمل بر انواع فرآوردههاي لبني از قبيل دوغ، ماست، کره و کشک ميباشد. دسترسي: روستاي چرمله عليا از طريق شهرهاي همدان، اسدآباد، سنقر و قروه قابل دسترسي ميباشد و راههاي منتهي به اين روستا از شهرهاي فوق، اتومبيل رو و آسفالت است |
+ نوشته شده در پنجشنبه بیستم خرداد ۱۳۸۹ ساعت 23:10 توسط هادی محمدخواه
|